Zor Günlerden Geçen Kişiye Eşlik Etmek
Çok sevdiğimiz bir yakınımız, eşimiz, çocuğumuz, annemiz, babamız, belki bir arkadaşımız zor günlerden geçiyor olabilir. Böyle dönemlerde bir yanımız sevdiğimiz kişiye destek olmak, yardım etmek isterken diğer yanımız zaman zaman tükenmiş hissedebilir. Bu ne bencilliğimizden, ne de o kişiye değer vermediğimizden kaynaklanır.
Bahsedilen zor günler çok çeşitli sebeple olabilir; kayıplar, ayrılıklar, maddi sıkıntılar, psikolojik rahatsızlıklar, fiziksel hastalıklar… Her bir durum kendi içinde farklı dinamikler barındırabilir. Hepsi için tek bir çözümden bahsetmek oldukça güç. Ancak bu tip zorlu dönemlerin hemen hemen hepsinde sorun sadece yaşayan kişiyi değil, aynı zamanda yakınındaki insanları da etkiler.
Çeşitli sebeplerle zor günlerden geçen kişilere eşlik ederken siz de kaygı, üzüntü, utanma, stres, çaresizlik, yalnızlık gibi çeşitli duygular hissedebilirsiniz. Bazen zor bir süreç geçiren kişiye kısa bir konuşmada bile ne diyeceğimizi bilemiyorken o kişiyle aynı evde yaşamak daha da zor olabilir. Zaman zaman bunların hepsini hissetmeniz oldukça normal. Ancak işler değiştiğinde ve süreci kendi başınıza yönetmekte zorlandığınızı hissettiğinizde neler yapabilirsiniz, kaynaklarınız neler, yardım almanız gerekirse nereden alabilirsiniz gibi konulara hazırlıklı olmak çok faydalı olacaktır.
Eğer bir sebeple siz de zor günlere eşlik eder konumdaysanız sürecin başında nelere dikkat etmeniz ve nelere hazırlıklı olmanız gerektiği konusunda kafanızda bir yol haritası olursa bu hem sizin için hem de sevdiğiniz kişi için koruyucu olur.
“Ona nasıl destek olabilirim?”
Sevdiğimiz kişi hangi sebeple zor günler geçiriyorsa geçirsin, destek olabilmek için ilk olarak karşımızdaki kişiyi dinlememiz gerekiyor. Ne olduğunu, neler hissettiğini ve hatta ona nasıl yardım edebileceğinizi sorarak başlayabilirsiniz.
istiyorsanız öncelikle sizin de bu hastalık hakkında iyi ve doğru bilgi edinmeniz çok kıymetli. Hastalığı tetikleyiciler neler, iyi/kötü gidişat belirtileri neler, atakları önlemek için neler yapılabilir, planlanan medikal tedavi süreci nedir (gerekirse ilaç kullanımını sizin de takip etmeniz gerekebilir) gibi konularda en doğru cevapları kişiyi takip eden ruh sağlığı uzmanından veya hekiminizden almalısınız. İlave bilgi edinmek için farklı kaynaklara -doğruluğuna emin olduğunuz sürece- başvurabilirsiniz. İnternette oldukça faydalı bilgilere ulaşmak mümkün, ancak çoğu zaman bilimsel temeli olmayan içeriklerle de karşılaşabiliyoruz. Bu noktada lütfen dikkatli davranın.
Çeşitli derneklerin veya merkezlerin destek gruplarına, düzenlediği etkinliklere katılabilirsiniz. Bu tip buluşmalar hem sorunu doğrudan yaşayan kişiye hem de o kişinin yakınlarına yönelik olabiliyor. Örneğin göçmen annelere yönelik veya şizofreni hastaları ailelerine yönelik destek grupları bulmak mümkün. Burada çok geniş bir seçenekten bahsediyoruz, sadece fiziksel veya ruhsal hastalığı olan kişilere yönelik değil bu tarz çalışmalar. Bu tarz toplantıları ve etkinlikleri araştırmak çok yardımcı olabilir.
Zor bir dönemin içinde olan yakınınıza onu anladığınızı, yaşadığı zorluğu gördüğünüzü ve yardım etmek için hazır olduğunuzu zaman zaman hatırlatmak yine oldukça önemli. Bu süreçte sabırlı olmanız gerekebilir. Ufak ilerlemeler ve adımlar için tebrik etmek kişinin motive olmasına yardım edecektir. Aksi bir durumda ise yine dürüstçe gözleminizi ve hissettiklerinizi paylaşmak önemli. Zor bir dönemin içindeki kişinin yardım alması gerektiğine dair içgörüsü düşük olabilir. Sizin onu yönlendirmeniz yine çok faydalı olacaktır.
“Kendime nasıl destek olabilirim?”
Öncelikle içinde bulunduğunuz dönemin kolay olmadığını hatırlayın ve çabanızı onurlandırın. Bu dönemde her gün aynı oranda güçlü hissetmeyebilirsiniz. Duygularınızı tanımaya çalışın ve neye ihtiyacınız olduğunu sorun. Yaşadıklarınızı bir yakınınızla ya da terapistinizle paylaşın. Duygularınızı adlandırmak ve tanımak, olumsuz duygularla yaşama sürecini kolaylaştırmaktadır.
Sizin ruhsal ve fiziksel sağlığınız çok önemli. Hem kendinizi korumak hem de sevdiğiniz kişiye destek olabilmek adına kendinize nazik davranın, bakımınızı ihmal etmeyin. Sağlıklı olmanız ruhsal olarak dengede kalmanıza ve baş etme stratejilerini daha etkili kullanmanıza yardımcı olacaktır.
Günlük rutininizi mümkün olduğunca korumaya çalışın. Evde obsesif kompulsif kişilik bozukluğu teşhisi almış bir kişi olabilir, bu hastalık aile hayatınızda değişikliklere yol açmış olabilir. Hastalığın beraberinde getirdiği sorumlulukları akılda tutmak elbette önemli. Ancak ev halkının geri kalanının iyilik hali için evdeki aile rutinini sürdürmek koruyucu olabilir.
Özellikle sevdiğiniz kişi bir kayıp ya da ayrılık yaşamışsa veya başka bir sebeple depresif bir ruh halindeyse duygudurumunda belirgin değişiklikler olabilir. Ruh hali genellikle çökkünken size de sevgisini ve diğer olumlu duygularını yansıtmakta zorlanabilir. Bunun, içinde bulunduğu durumun sonucu olduğunu ve size olan sevgisini gösteremese de sevgisinin devam ettiğini fark etmelisiniz.
Zor günlerden geçen kişiye eşlik ederken birden fazla sorunla başa çıkmanız gerekebilir. Sorunların hepsini birden çözmek için kendinize yüklenmeyin. Zorlukları tek tek ele alın ve çözmeye çalışın. Sorunları tek tek aştıkça kendinizi daha kontrollü ve iyi hissedeceksiniz.
Son olarak, sınırlarınızı ve yapabileceklerinizi farkında olun. Bu sınırlara dikkat etmediğinizde hem kendinize hem de zor günlerden geçen sevdiğinize zarar verebilirsiniz. Önce kendi iyilik halinizi korumanın yollarından emin olun, sonra sevdiğiniz kişiye yardım etmenin yollarına bakın. Gerektiğinde siz de kendi yakınlarınızdan veya bir uzmandan yardım alabileceğinizi unutmayın.
Sonraki Yazı